Yvette 2.0

Eigen onderzoek

Als er 1 Ding is waar ik wat mee heb, is het wel Ding 17 (op korte afstand gevolgd door Ding 18, Librarything!). Ik doe al bijna 20 jaar aan stamboomonderzoek. Mijn website Yvette's Dutch Genealogy Homepage bestaat al 15 jaar en is daarmee de oudste erfgoedsite van Nederland.

Ook mijn eigen onderzoek staat uiteraard online:

• Bevolkingsreconstructie van Winterswijk en omstreken, inclusief de voorouders van mijn vaders kant.
• Voorouders uit West-Noord-Brabant en een stukje Zeeuws-Vlaanderen, van mijn moeders kant.

Beide websites maken gebruik van Flickr voor het opslaan van het merendeel van de foto's, Youtube voor het tonen van relevante filmpjes en Google Maps voor het tonen van een kaart bij een persoonspagina zodat je zien waar die allemaal heeft gewoond.

Ancestry.com

De genealogie2.0-toepassing die ik het meest gebruik is Ancestry.com, een Amerikaanse commerciele website. Ik heb een wereldwijd abonnement dat me toegang geeft tot enorme databases, o.a. met de censusrecords van de Verenigde Staten. Ancestry.com heeft erg fijne software. Ze hebben niet alleen bronnen, maar je kunt die bronnen ook meteen aan je stamboom hangen, waarbij nieuwe gegevens uit die bronnen meteen worden aangevuld en voorzien worden van een nette bronvermelding.

Sinds kort kun je bij een bron zelfs zien welke andere Ancestry-bezoekers deze bron aan hun stamboom hebben gekoppeld. Dat biedt weer nieuwe mogelijkheden voor samenwerking.

Bronnen en interpretaties

Hiermee is Ancestry.com een goed voorbeeld van een cleane combinatie van bronnen/bronbewerkingen en interpretaties. Bij het Nationaal Archief hebben we tot nu toe alleen maar bronnen en bronbewerkingen, zoals de thema-sites. Maar steeds vaker gaan archieven zich ook met interpretaties bezig houden. Een mooi voorbeeld hiervan is het project Geboren in 1809 van het Regionaal Archief Tilburg, waarin diverse vrijwilligers de gegevens van alle Tilburgers die in 1809 geboren zijn hebben uitgezocht. 1809 was het jaar waarin Tilburg stadsrechten kreeg.

Ook bij het Nationaal Archief is er denk ik veel meer met onze nadere toegangen te doen. Met collega Ton had ik het over doorontwikkeling van VOC opvarenden. Een mogelijkheid is om naast de gegevens uit de scheepssoldijboeken ook bezoekers de mogelijkheid te geven om de gegevens van de militairen aan te vullen. Uiteraard moet daarbij wel duidelijk worden welke gegevens uit de bron komen en welke gegevens van bezoekers. Zulk gereedschap is breed in te zetten voor onze nadere toegangen op personen. Daar gaan we dus zeker naar kijken bij de doorontwikkeling van de nieuwe website!

Youtube volg ik vooral passief. Ik heb een paar keer zelf een filmpje in elkaar gezet, o.a. voor de website van de Studiekring Historische Cartografie waar ik lid van ben. Een voorbeeld hiervan is het onderstaande filmpje waarbij ik verschillende kaarten van de inpolderingsplannen van de Zuiderzee over elkaar heb gelegd.

Voor het Nationaal Archief gebruiken we Youtube tot nu toe heel weinig, er staat alleen een filmpje over DNA. Ik denk dat we hier veel meer mee kunnen. Zie bijvoorbeeld de filmpjes over Understand the archives in Minutes van The National Archives.

Het is misschien oneerbiedig om te zeggen, maar de podcasts van de National Archives (UK) gebruik ik wel eens als ik niet kan slapen. Niet omdat ze zo saai zijn, maar omdat ik daar geen lampje voor aan hoef te doen. Ik vind ze ook een lekkere lengte, 20-30 minuten, om nog even wat interessants te horen voor het slapengaan. Ik vind ook dat ze een leuke diversiteit aan onderwerpen hebben, vaak met een onverwachte invalshoek.

Opnemen van presentaties

De podcasts van TNA zijn duidelijk opnames van een presentatie. Soms wordt er verwezen naar dingen die te zien zijn, en die mis je dan. Maar dit zet me wel aan het denken.

Zou het niet leuk zijn om onze externe presentaties op te nemen, mits de presentator er hier mee eens is? Ik denk bijvoorbeeld aan de Ketelaar-lezing op 8 oktober a.s. Wat vinden jullie van het idee om die op te nemen en op onze website op te nemen, hetzij als podcast hetzij als Youtube filmpje (sorry, ff op de Dingen vooruitlopen)?

Ik IM al een jaar of 15, eerst via ICQ en nu wel via MSN. Ik gebruik het vooral om met vrienden of familie te chatten.

Ik heb zelfs nu al twee keer via MSN een presentatie gegevens op een congres waar ik niet bij kon zijn. Vorig jaar heb ik op die manier een presentatie gegeven over emigratie vanuit Winterswijk naar Wisconsin in de negentiende eeuw, op het 'Dutch in Wisconsin' congres in Sheboygan, Wisconsin in de Verenigde Staten. Een paar maanden geleden heb ik samen met mijn Amerikaanse vriendin Mary Risseeuw een presentatie gegeven in Ancaster, Canada, over onze samenwerking bij ons onderzoek naar Nederlandse emigranten. Zij deed haar deel ter plekke, ik mijn deel via MSN en de webcam. Dat was erg leuk.

Het grappigste moment was tijdens het congres in Wisconsin. Na afloop van mijn presentatie hadden ze de laptop met webcam achter in de zaal gezet, zodat ik de volgende presentatie kon volgen. Maar toen kwam er iemand die dat niet in de gaten had, en die pakte de laptop op en zette die ergens anders neer. Gelukkig hing haar naambordje precies voor de webcam... Ik wist dat de speakers van de laptop nog aanstonden en riep haar naam: "Please Ms. X, could you put me down? I'm trying to watch here!" Waarop zij de laptop geschrokken neerzette en vroeg: "Are you still in there? Did I hurt you?". Nee, niet echt dus, behalve misschien de buikpijn van het lachen om de bizarre situatie :-)

Ik Twitter nu ongeveer een half jaar. Ik heb inmiddels zelfs meerdere Twitter-accounts:

• @yhoitink, mijn standaardaccount, waar ik vooral veel contact heb met collega's in de erfgoedsector.
• @cartografie, voor Tweets over historische cartografie. Hier lus ik ook een selectie van mijn RSS-feeds naar door die over cartografie gaan en verschijnen ook automatisch de nieuwste berichten van mijn website Historische Cartografie.
• @DutchGen, mijn account waarmee ik in het Engels Tweet over mijn stamboomonderzoek. Nieuwe berichten van mijn website Yvette's Dutch Genealogy Homepage worden hier ook automatisch getweet.
• @NArchief, het account dat ik vast voor het Nationaal Archief heb geclaimd maar waar we tot nu toe weinig mee doen. Eerst even een paar urgentere zaken van de huidige website aanpakken!

Het leukste aan Twitter vind ik het contact met collega's. Ik heb het gevoel dat ik dankzij Twitter beter weet waar Christian van der Ven van het BHIC of Luud de Brouwer van het RA Tilburg mee bezig zijn dan sommige collega's aan de andere kant van de gang! Gelukkig zitten er ook steeds meer directe collega's op Twitter. Erg handig om te zien waar ze mee bezig zijn en daar mogelijk op in te haken.

Ik gebruik Wiki's al jaren. Eerst door mee te werken aan wikipedia, maar sinds een paar jaar heb ik zelf ook een aantal wiki's draaien voor mijn eigen onderzoek. De enige publieke is Sint Anna ter Muiden. Dat is een schattig stadje in Zeeuws-Vlaanderen waarvan ik samen met een vriendin probeer te reconstrueren wie waar woonde tussen 1500 en 1900.

Ik maak in de wiki voor elk huis een eigen pagina. Die link ik door naar gerelateerde pagina's, zoals de huizen die er naast lagen of de eigenaren. Een voorbeeld is Marktplein 10, een huis waar mijn voorouder Johannes Platschart woonde. Van dit huis heb ik de eigenaren weten te reconstrueren van 1577 tot 1832.

Ook hebben we lijsten met bronnen, die bijvoorbeeld verwijzen naar ons schaduwarchief op Flickr of de transcripties.

De redenen waarom ik een eigen wiki heb:

• De vrije structuur leent zich prima om de uiteenlopende informatie die je over een plaats vindt te presenteren.
• Door de hyperlinks lenen Wiki's zich goed om gemakkelijk artikelen over verwante onderwerpen te maken. In mijn geval dus de huizen en hun belendende percelen.
• Je kunt er allerlei losse flodders in kwijt die je tijdens je onderzoek tegenkomt. Door categorieen breng je daar toch wat structuur in aan.
• Ook mijn vriendin kan op afstand meewerken. Iedereen kan trouwens een account maken, maar tot nu toe heeft alleen een verhuurder van een huisje dat gedaan om vanaf die pagina een link naar zijn huisje toe te voegen. Ik kon daar wel om lachen en de website voegde nog wat toe ook doordat er interieurfoto's op stonden.
• Op je eigen wiki hoef je je niet aan de regels te houden van Wikipedia, maar kun je gewoon je eigen gang gaan.
• Ik heb zelf in de hand welke uitbreidingen ik installeer, zoals ondersteuning voor Flickr, Youtube en Google Maps.

Het mooiste voorbeeld van gebruik van wiki's door archieven dat ik ken is Your Archives van de National Archives in Groot-Brittannië.

Deze wiki wordt voor de volgende dingen gebruikt:

• Verrijken van de catalogus (inventarissen), bijvoorbeeld door het maken van een inhoudsopgave of het geven van tips bij een bepaalde bron. Zie bijvoorbeeld deze beschrijving die details geeft over een stuk dat in de catalog alleen met een datum is aangeduid zonder verdere informatie over de inhoud.
• Aanbieden van transcripties, zoals van dit testament.
• Nieuws over het archief, zoals de aankondiging van het Historic Streets project
• Onderzoeksgidsen, zoals deze Research guide 'Transportation to Australia 1787-1868'
• Achtergrondinformatie, zoals dit artikel over Jack the Ripper.

Ik vind dit een enorm krachtig model. Juist omdat je niet vastzit aan een vast stramien kun je dit heel breed inzetten. Volgens mij is dit ook heel geschikt voor het Nationaal Archief, o.a. voor onze informatiebladen, bijdragen van bezoekers en onderzoeksgidsen. Een Wiki lijkt me hiervoor heel geschikt omdat we hiermee de kennis van de medewerkers en de bezoekers kunnen bundelen.

De foto's van het Nationaal Archief en Spaarnestad Photo op Flickr zijn inmiddels ruim 1,5 miljoen keer bekeken. De teller staat vandaag op 1.500.776. Een prachtig resultaat, want we zijn nog geen jaar bezig!

Een paar statistiekjes:

Best bekeken foto

Vrouwen in de branding, 34.985 keer bekeken. Met dank aan GeenStijl.

Meest toegevoegd als favoriet

Soldaat aan het lassen, 229 keer toegevoegd als favoriet.

Meest becommentarieerd

Vader en kind met kerstboom, 80 reacties

Update: verduidelijking

Christian van der Ven vroeg of de 1,5 miljoen van individuele foto's waren of inclusief views van de stream en de sets. Het is het laatste. In totaal zijn de foto's zelf 982.074 bekeken, de photostream 402.723 keer en de sets 116.767 keer, voor een totaal van 1.501.564 views op dit moment.

Archieven zijn traditioneel lineair: ze kunnen maar in 1 volgorde op de plank staan. Logischerwijs zit elk archiefstuk daardoor ook maar op 1 plaats in de (hiërarchische) inventaris. Maar een archiefstuk kan over zoveel onderwerpen gaan!

De archivaris die de inventaris maakt, kiest een van die onderwerpen uit als 'het' onderwerp waar het stuk het meest bijhoort. Die keuze begint al met het bepalen in welk archief het stuk thuishoort. Een archief is vaak de verzameling die gevormd is door een archiefvormer. Kort door de bocht: de producent van het materiaal bepaalt de belangrijkste plek waarop het wordt opgeborgen. Vragen als "geef mij alles over mijn grootvader" kunnen we dan ook niet beantwoorden zonder eerst na te denken over welke instanties zich met opa hebben bemoeid en daarbinnen na te denken over het onderwerp waar zich de gezochte informatie zou kunnen bevinden. Uiteindelijk komen we dan via een lineair pad op *de* plek waar zich het document bevindt.

foto: craftapalooza

Tags hebben dit probleem niet. Tags zijn meerdimensionaal. Elke tag vormt een eigen filter op een collectie. Daarmee stap je over de beperkingen van de ene dimensie van de plank heen en kun je langs meerdere wegen bij de gezochte informatie komen. Ik ben dan ook een grote fan van het toepassen van tags om collecties te ontsluiten.

Dan krijg je de vraag: kennen we zelf tags toe of laten we het over aan het publiek. Het eerste heeft als voordeel dat je meer controle hebt en dat je ook overeenstemming hebt over wat een tag betekent. Maar hoe belangrijk is dat? Als je je publiek laat taggen heb je het voordeel dat er precies die termen aan toe worden gekend die mensen blijkbaar met dat object associeren. En dat zullen ook de termen zijn waar mensen op zoeken als ze zo'n object willen vinden. Voor mij weegt dat laatste argument erg zwaar. Een object dat niet gevonden wordt, kun je net zo goed niet online zetten.

foto: Aureusbay

Ik ben niet alleen archiefmedewerker maar ook een enthousiaste archiefbezoeker. Dat laatste petje zet ik nu even op. Mijn hoofd loopt over als ik denk aan alle mogelijkheden voor hergebruik van onze collecties als we die openstellen voor een breed publiek.

Mijn oproep aan archieven (losjes geinspireerd op 'give us your poor' van het vrijheidsbeeld) is dan ook:

Geef ons de data
De documenten, de kaarten
Geef ons de foto's met beschrijvingen erbij

Laat ons ons ding doen
Combineren, leren
Gebruiken op een site of aan de muur

Laat ons verrijken
Onherkenbaar veranderen
Gebruiken zoals je nooit gedacht had

Geef ons de kans er iets moois van te maken
Voor onszelf
Voor elkaar